E-defter nedir, berat ne anlama gelir

2026 yılı örnekleri. Bu sayfadaki rakam, oran ve tarihler yıla bağlıdır; kullanmadan önce güncel mevzuattan kontrol edin.

Defter denince akla kalın ciltli kâğıt kitaplar gelir. Bugün birçok işletmede defter, bir bilgisayar dosyasıdır. Buna e-defter denir.

Bu not kavramı ve temel adımları sade dille anlatır. Kapsam sık değiştiği için güncel tebliğe bakmak gerekir.

E-defter nedir?

E-defter, yevmiye ve kebir gibi muhasebe defterlerinin elektronik ortamda oluşturulması, imzalanması ve saklanmasıdır. Defterin içeriği kâğıt defterle aynıdır; yalnız ortamı farklıdır.

Defter dosyaları Gelir İdaresi'nin belirlediği standartta hazırlanır. Muhasebe programı bu dosyaları üretebilmelidir.

Berat ne demektir?

Dönem sonunda oluşturulan defter dosyaları Gelir İdaresi sistemine yüklenir. Sistem dosyaları kontrol eder ve onaylar. Bu onaylı belgeye berat denir.

Kâğıt defterlerde dönem başında noter onayı alınırdı. E-defterde onayın yerini berat alır. Berat alınmadan e-defter yükümlülüğü tamamlanmış sayılmaz.

Kimler e-defter tutar?

Zorunluluk Vergi Usul Kanunu m.242 ve Gelir İdaresi tebliğleriyle belirlenir. E-fatura mükelleflerinin bir bölümü ve bazı sektörler kapsama girer.

Kapsam yıllar içinde genişlediği için bu notta liste verilmez. Zorunlu olmayan işletmeler de gönüllü olarak geçebilir. Fatura tarafı için e-fatura mükellefiyeti kimlere notuna bakabilirsiniz.

Geçişte nelere dikkat edilir?

Geçişten önce şu başlıklar kontrol edilir:

Muhasebe programının e-defter dosyası üretip üretemediği
Mali mühür ya da e-imza durumunun uygunluğu
Dönem kapanışlarında kayıtların tamamlanma düzeni
Beratların kimin tarafından ve ne zaman yükleneceği

Geçişin ilk döneminde kayıtlarla defter dosyalarının uyumu ayrıca kontrol edilir. Büronun bu sürece nasıl eşlik ettiğini e-fatura, e-defter ve e-arşiv sayfasında anlattık.

E-defter nasıl saklanır?

E-defter dosyaları ve beratlar, kanundaki saklama süresi boyunca muhafaza edilir. Dosyaların değiştirilememesi ve denetimde ibraz edilebilmesi esastır.

Yedekleme tek bir bilgisayara bırakılmamalıdır. Saklama sürelerini defter ve belge saklama süreleri notunda özetledik.

Özet

E-defter, defterlerin elektronik ortamda tutulması ve saklanmasıdır.

Yevmiye ve kebir defterleri e-defter olarak oluşturulur.

Kâğıt defterdeki noter onayının yerini berat dosyası alır.

Zorunluluk Vergi Usul Kanunu ve Gelir İdaresi tebliğleriyle belirlenir.

E-defterler kanundaki süre boyunca saklanır ve istenirse ibraz edilir.

Geçiş öncesi muhasebe programının e-defter desteği kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

E-defter ile kâğıt defter arasındaki fark nedir?

Kâğıt defterler dönem başında noter onayından geçer ve fiziksel olarak tutulur. E-defterde kayıtlar elektronik ortamda oluşturulur ve dönem sonunda Gelir İdaresi'nin onayladığı berat dosyası alınır. Muhasebe kayıtlarının içeriği aynı kalır, tutulma biçimi değişir.

Berat nedir?

Berat, dönem sonunda oluşturulan e-defter dosyalarının Gelir İdaresi sistemine yüklenmesi ve onaylanmasıyla elde edilen belgedir. Kâğıt defterdeki kapanış onayı gibi düşünülebilir. Berat alınmadan e-defter yükümlülüğü tamamlanmış sayılmaz.

E-defter zorunluluğu kimler için geçerli?

Kapsam Gelir İdaresi tebliğleriyle belirlenir ve zaman zaman genişler. E-fatura mükelleflerinin bir bölümü ve bazı sektörler kapsamda olabilir. Zorunluluk dışındakiler gönüllü geçiş yapabilir. Güncel kapsam için tebliğ ve duyurular kontrol edilmelidir.

E-defteri kâğıt olarak çıktı almam gerekir mi?

Kanundaki şartlara uyulduğu sürece e-defterin ayrıca kâğıt çıktısı zorunlu değildir. Önemli olan dosyanın değiştirilemez biçimde saklanması ve denetimde ibraz edilebilmesidir. Yedekleme düzeni de ayrıca planlanmalıdır.