Geçici vergi nedir, nasıl hesaplanır ve mahsup edilir

2026 yılı örnekleri. Bu sayfadaki rakam, oran ve tarihler yıla bağlıdır; kullanmadan önce güncel mevzuattan kontrol edin.

Yıllık vergi tek seferde ödenseydi, ödeme yılın ilk yarısında ağır bir yük olurdu. Geçici vergi bunu bölmek için vardır.

Bu not, geçici verginin ne olduğunu ve yıllık vergiyle ilişkisini kısaca anlatır.

Geçici vergi nedir?

Geçici vergi, yıllık gelir vergisi ya da kurumlar vergisinin yıl içinde üçer aylık dönemlerle peşin ödenen kısmıdır. Ticari kazanç elde eden gerçek kişiler ve sermaye şirketleri bu yükümlülüğe tabidir.

Her dönemde, o dönemin kazancı üzerinden bir matrah hesaplanır ve bu matraha vergi uygulanır. Hesaplanan tutar vergi dairesine ödenir.

Hangi dönemlerle hesaplanır?

Yıl, üç aylık dönemlere bölünür. Her dönemin kazancı o dönemin geliri ve gideri üzerinden belirlenir.

Dönemin kapanışında muhasebe kayıtlarının tamamlanmış olması gerekir. Faturaların ve banka hareketlerinin eksik kalması, matrahın hatalı çıkmasına yol açar.

Beyan ne zaman verilir?

Beyanname genellikle ilgili dönemi izleyen ikinci ayın 17'sine kadar verilir. Örneğin yılın ilk üç ayı için süre Mayıs ayında dolar.

Resmi tatil ve duyurular tarihi değiştirebilir. Büro, müşterisinin beyanname listesinde bu tarihleri önceden bildirir; örnek bir şerit süreç sayfasında yer alır.

Yıllık vergiyle ilişkisi nedir?

Yıl sonunda hesaplanan gelir ya da kurumlar vergisinden, yıl içinde ödenen geçici vergiler düşülür. Buna mahsup denir.

Geçici vergi toplamı yıllık vergiden fazlaysa fark için kanundaki iade ya da mahsup hükümleri uygulanır. Fazla değilse kalan tutar yıllık beyannameyle ödenir. Kurumlar vergisi tarafı için kurumlar vergisi dönemleri notuna bakın.

Hata nerede çıkar?

En sık hata, dönem kayıtlarının geç tamamlanmasıdır. Aylık mizan düzenli kontrol edilirse geçici vergi dönemi de sorunsuz geçer.

Bir diğer hata, yıl içindeki büyük gider ya da gelir kalemlerinin yanlış döneme yazılmasıdır. Bu durum bir dönemde fazla, diğerinde eksik vergi ödenmesine yol açabilir. Vergi planlaması için vergi danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Özet

Geçici vergi, yıllık verginin yıl içinde peşin ödenen kısmıdır.

Üç aylık dönemlerin kazancı üzerinden hesaplanır.

Beyan, genellikle ilgili dönemi izleyen ikinci ayın 17'sine kadar yapılır.

Ödenen geçici vergiler, yıllık gelir ya da kurumlar vergisinden mahsup edilir.

Geçici vergi ek bir vergi değil, yıllık vergiyi bölerek ödemenin yoludur.

Dönemler ve süreler yıla göre değişebilir; güncel takvim kontrol edilmelidir.

Sık sorulan sorular

Geçici vergi ek bir vergi mi?

Hayır. Geçici vergi, yıl sonunda hesaplanacak gelir ya da kurumlar vergisinin yıl içinde peşin ödenen kısmıdır. Yıllık vergi hesaplanırken ödenen geçici vergiler düşülür. Yıl sonunda fazla ödeme çıkarsa mahsup ya da iade hükümleri uygulanır.

Geçici vergi beyannamesi hangi tarihte verilir?

Genel kural, ilgili üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 17'si akşamına kadar beyan verilmesidir. Resmi tatile denk gelen günlerde süre uzayabilir. Her yılın takvimini Gelir İdaresi duyurularından kontrol etmek gerekir.

Dönemde zarar çıkarsa geçici vergi ödenir mi?

Dönem sonunda matrah çıkmıyorsa ödenecek bir vergi de çıkmaz. Ancak beyanname yükümlülüğünün ve zarar kaydının nasıl işleyeceği mükellefiyet türüne göre değişir. Bu durumda mali müşavirle kontrol yapılması yerinde olur.

Geçici vergi KDV ile aynı mıdır?

Hayır. KDV, her satışta hesaplanan bir harcama vergisidir ve aylık beyan edilir. Geçici vergi ise kazanç üzerinden hesaplanan gelir ya da kurumlar vergisinin peşin ödenen kısmıdır ve üç aylık dönemlere bağlıdır.